Artikel

Urwald Hasbruch


Urwald Hasbruch (29 ha) is een sinds 1889 strikt beschermd bosreservaat. Het betreft een biologisch rijke woudrest van Neder-Duitsland. Het bos ligt bij Bremen, pal ten zuiden van het kleine plaatsje Hude.




Door: Hans van der Lans

Dit artikel is een fragment uit: „Interessante bossen in Nederland en oerwoudresten van Europa (1978).
Dit artikel is op 16-02-2011 geplaatst
Dit artikel is op 05-12-2011 bijgewerkt





Urwald Hasbruch is een laaglandbos op keileem met veel haagbeuk, eik en beuk. De eiken en beuken bereiken leeftijden van ongeveer 700 en 400 jaar. Men spreekt van duizendjarige eiken. Het bos is een rest van een vroeger zeer uitgestrekt Hudewald. Behalve de veeweiding, vonden er ook plaggensteken en strooiselroof plaats. Sinds 1889 staat het bos onder bescherming. Dit zeer rijke en afwisselende bos is het mooiste voorbeeld van de oerwoudresten van de Nederduitse laagvlakte.




Ook in Urwald Hasbruch was zoals in veel voormalige hudewalden het zogenaamde “Kopfhainbuchen” in gebruik. Diverse boomsoorten als linden en haakbeuken leenden zich uitstekend voor wintervoedering voor het vee. De bomen werden regelmatig op enkele meters hoogte geknot om er staken met loof te winnen. Het overblijvende dikkere hout leende zich prima als brandhout. Linde en haagbeuk bieden prima voedsel en regenereren relatief gemakkelijk. Aan de huidige haagbeuken hier is nog heel goed dat oude gebruik te herkennen.

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer






Vegetatie
Door de enorme ouderdom van het bos en de bomen, en de spontane sterfte en windworp komen vele secundaire successiestadia voor. Tevens is de enorme bodemdynamiek ten gevolge van de ontwortelde bomen goed waarneembaar. In de hierdoor ontstane gaten, die met ' water gevuld zijn worden salamandersoorten groot, waaronder de vuursalamander (grondwaterpeil op rond 40 cm).

Van de vele soorten worden alleen genoemd: heelkruid, goudveil, longkruid, boswederik, tweestijlige meidoorn, sleedoorn, kardinaalsmuts, wilde appel, lieve-vrouwen-bedstro, heksenkruid, primula, overblijvend bingelkruid, zwarte rapunzel 'en muskuskruid.

Zie voor een beschrijving van de structuur van de vegetatie en het dode hout en stammen bijvoorbeeld mijn opmerkingen in het Neuenburger Urwald.




De bekende en zeer oude Friederiken-Eiche

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer






Verspreidbladig goudveil op liggend dood hout

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer






Beheer
Dit bos wordt geheel aan zichzelf overgelaten zodat de successie naar beukenbos langzaam doorgang vindt.


Opmerkingen
Het is zeer interessant om het ‚oerwoud’ te vergelijken met de omliggende productiebossen. Hoewel in de productiebossen dezelfde soorten voorkomen als in het oerwoud, is het verschil in structuurrijkdom en afwisseling (patroon en proces) opzienbarend.


Bron
Lans, H.E. van der (1978): Interessante bossen in Nederland en oerwoudresten van Europa: een beknopte beschrijving. Landelijke Werkgroep Kritisch Bosbeheer. Ede. Bladzijden: 14.




Oud & Nieuw, zullen we maar zeggen, al biedt de grimmige realiteit van alledag bij het zien van dergelijke beelden weinig aanleiding tot grapjes. Enfin, rechts het bos, links een verschrikkelijke houtakker. Om zoveel fraais te bewonderen hoeft u heus niet af te reizen naar verre oorden, want dergelijke vormen van misdaden jegens de menselijkheid zijn helaas overal om ons heen gade te slaan.

Foto: © Stichting Kritisch Bosbeheer