Artikel

Dood doet leven


Dood doet leven: De natuur van dode dieren

Lardinois, Ruud (redactie) (2005): Dood doet leven: de natuur van dode dieren. KNNV Uitgeverij in samenwerking met Stichting Kritisch Bosbeheer. Utrecht - Dieren. Bladzijden: 96.




Het lot van nagenoeg alle grote vrij levende dieren in de Nederlandse natuurgebieden wordt door de mens bepaald. In veel gevallen worden de grotere dieren door middel van jacht om het leven gebracht. Zodoende brengen deze dieren slechts een onvolledige levenscyclus in de natuur door. Als ze vitaal en gezond zijn mogen ze blijven, als ze ouder worden of ziek zijn, dan zijn we geneigd om ze te verwijderen. Preventief afschot is dan ook eerder regel dan uitzondering in onze natuurgebieden. Bijvoeren lost het ‘kernprobleem niet op, ook dan gaan dieren van nature dood. Allereerst is het bij levende wilde dieren net als bij mensen helemaal niet ongewoon als een ‘griepje’ zich vanzelf herstelt, maar ook als ze zich niet meer herstellen geldt dat ze óók na hun dood in de natuur thuishoren.

Het is voorts een misverstand dat in ongestoorde wildernisgebieden grote roofdieren als wolven en lynxen alle zieke prooidieren voortijdig opruimen of zelfs aantalsregulerend optreden. Globaal genomen blijkt dat in buitenlandse natuurgebieden waar deze grote predatoren nog voorkomen, zelden meer dan twintig procent van de grotere oude, zieke of gebrekkige dieren door dergelijke roofdieren worden gedood. Het bewijs voor dit mechanisme is ook achteraf te leveren door te wijzen op het fenomeen dat in de evolutie vele soorten zijn ontstaan die zich hebben gespecialiseerd in het verwerken van dode dierenlichamen (kadavers en aas). Immers, hoe zouden deze gespecialiseerde soorten zich evolutionair zo hebben kunnen ontwikkelen als ieder dier in de maag van een predator verdween?

Natuurbescherming betekent óók de verplichting om bij het beheer te streven naar het behoud van een zo volledig mogelijke natuurlijke biodiversiteit: van aaskever tot monniksgier. Al deze soorten zullen echter werkloos blijven - en dus zelfs (uit)sterven door de beheerszucht van de mens - als wij doorgaan met klinische zuiveringen in onze natuurgebieden. En soorten die in de natuur werkloos blijven gaan dus ècht dood: zij zullen dan gedoemd zijn tot uitsterven. Onze bemoeienis met wilde dieren in natuurgebieden gaat nog steeds veel te ver. Een natuurlijke dood staan wij meestal niet toe, zelfs als ecologisch onderzoek laat zien dat ook na hun dood de dieren in de natuur een zeer belangrijke rol hebben ten gunste van veel andere organismen en processen. Het kan ook anders, heel anders! Het boek Dood doet leven handelt over nut en noodzaak van dode dieren in onze natuur. En dat is nodig want de natuur sterft niet alleen van het leven, maar leeft ook van het sterven. Het boek behandelt niet alleen de ecologische aspecten van dode dieren in de natuur, maar ook de juridische, culturele en educatieve aspecten. Dat levert veel totaal nieuwe inzichten op. Niet alleen de artikelen, maar ook de foto’s en de vormgeving zijn van hoog niveau.

Dood doet leven bevat onder meer hoofdstukken over de ecologie van grote dode herbivoren in natuurgebieden, de wenselijkheid van dode dieren in natuurgebieden, een extrapolatie van onze grootste natuurgebieden indien daar grote dode dierenlichamen een normaal ecologische component zouden zijn, een juridisch hoofdstuk inzake dode dieren in Nederlandse natuurgebieden, een hoofdstuk dat de ecologische interacties beschrijft aan de hand van grote predatoren als de wolf en aaseters als de raaf, een hoofdstuk dat ingaat op mogelijke ziekten bij mensen en huisdieren in relatie tot het hebben van grote dode dieren in natuurgebieden en een hoofdstuk dat de belevingspsyche beschrijft van mensen als zij worden geconfronteerd met de dood en bij het zien van dode dierenlichamen in natuurgebieden.

De bijdragen zijn tot stand gekomen in samenwerking met Tom Bade (Stichting Kritisch Bosbeheer), Agnes van den Berg, Micha Dudek, Kor Goutbeek, Leo Linnartz (Stichting Ark), Harm Piek (Vereniging Natuurmonumenten) en jurist Bas Visser.



Bestellen
Bestelnummer: 6007, prijs: €26,75.

Maak €26,75 + €3,75 verzendkosten over op bankrekening NL15BUNQ2290048739 ten name van Stichting Kritisch Bosbeheer te Dieren. Vermeldt a.u.b. bestelnummer of titel en uw postadres. U kunt meerdere bestellingen per boeking doen. In dat geval is éénmaal verzendkosten voldoende.

Bestelling sneller in huis?
Ook kunt u uw bestelling per e-mail aankondigen. In dat geval maken we uw pakket meteen klaar - althans als u daarin opgeeft welke bestelling u wenst en uw postadres. Wij verzenden dan terstond zodra de bijboeking bij ons binnen is.